Zo herken je de symptomen van een trombosevoet

Welke signalen zijn serieus en welke niet? Dit lees je hier, zodat je weet wat je vervolgens het beste kunt doen.

Vier signalen die je niet moet negeren

Eén voet die duidelijk dikker is dan de andere. Een huid die warm aanvoelt, ook als de rest van je lichaam gewoon op temperatuur is. Pijn of een zwaar gevoel diep in het been, niet aan de buitenkant maar vanbinnen. En soms een roodachtige of blauwachtige verkleuring van de huid. Dit zijn de vier signalen die samen kunnen wijzen op een trombosevoet, ook wel diepe veneuze trombose (DVT) genoemd.

Één symptoom op zichzelf is niet altijd alarmerend. Maar verschijnen er twee of meer tegelijk, dan is het verstandig om niet af te wachten. Zeker als je de afgelopen dagen weinig hebt bewogen: na een lange autorit, een week ziek in bed of een periode slecht ter been.

Stel je voor: je bent een week wat minder mobiel geweest door een griep. Je merkt dat je rechtervoet dikker is dan de linker en dat de huid om je enkel warmer aanvoelt dan normaal. Dat is precies het moment om te stoppen met afwachten.

Bij twee of meer van deze vier signalen tegelijk geldt: raadpleeg dezelfde dag een arts.

Wat een trombosevoet precies is

Definitie: Een trombosevoet is een voet waarbij een bloedstolsel in een ader het bloed belemmert, waardoor de voet opzwelt, warm aanvoelt, pijn doet en soms verkleurt naar rood of blauwachtig.

Dat bloedstolsel ontstaat in een ader diep in het been, vandaar de naam diepe veneuze trombose. Het bloed kan niet meer goed terugstromen naar het hart. De druk in de ader neemt toe en het omringende weefsel reageert met zwelling, warmte en pijn.

Trombose is niet hetzelfde als een gesprongen bloedvat of een spier die pijn doet na inspanning. Het is een aandoening in het bloedvatenstelsel zelf, en dat maakt het wezenlijk anders dan de meeste klachten waarvoor mensen naar een fysiotherapeut gaan. Bij vermoeden van DVT is de huisarts of spoedarts altijd de eerste stap, niet de fysiotherapeut.

De reden daarvoor is concreet: een bloedstolsel kan losraken en via de bloedbaan naar de longen trekken. Dat heet een longembolie en is een medisch noodgeval. Het risico hierop is de reden dat bij vermoeden van trombose medische diagnostiek nodig is, bij voorkeur binnen 24 uur na het optreden van de signalen, conform de NHG-richtlijn voor huisartsen.

Het onderscheid dat ertoe doet

Niet elke dikke voet is een trombosevoet. Dat is het goede nieuws. Voeten en enkels kunnen om veel onschuldige redenen opzwellen: een lange dag staan, warmte, een verstuiking, of simpelweg ouder worden waarbij de bloedsomloop wat trager wordt.

Het verschil zit in de combinatie van kenmerken en de snelheid waarmee ze optreden. Hieronder een overzicht:

Voor verdieping op zwelling als enkelvoudig symptoom na lang zitten of een reis, lees ook: dikke voet door trombose.

Wanneer bel je 112, wanneer de huisarts, wanneer een fysiotherapeut?

Dit is de vraag die de meeste mensen hebben als ze de voorgaande signalen bij zichzelf herkennen. Hieronder een praktisch beslisplan in drie stappen.

Stap 1: Herken de combinatie
Tel de signalen: zwelling, warmte, pijn, verkleuring. Heb je er twee of meer tegelijk, en is één voet duidelijk anders dan de andere? Ga dan door naar stap 2.

Stap 2: Beoordeel de ernst
Heb je ook kortademigheid, pijn op de borst of een gevoel van flauwvallen? Bel dan direct 112. Dit kunnen tekenen zijn van een longembolie, een ernstig gevolg van DVT. Heb je die extra signalen niet, bel dan je huisarts of de huisartsenpost. Geef aan dat je vermoedt dat het om trombose kan gaan, zodat de triagist weet dat dit snel beoordeeld moet worden.

Stap 3: Kies de juiste vervolgstap
Nadat de huisarts of het ziekenhuis de diagnose heeft gesteld en de medische behandeling met antistolling is gestart, komt de fysiotherapeut in beeld. Fysiozorg Rijssen begeleidt mensen in de herstelfase na een trombosevoet. Denk aan bewegingsadvies, het herstellen van looppatroon en conditie, en ondersteuning bij oedeemtherapie als de zwelling aanhoudt. Voor meer over wat herstel inhoudt, lees: herstel trombosevoet.

Twijfel je over wat jij voelt en wil je dat iemand even meekijkt? Loop dan gratis binnen bij Fysiozorg Rijssen voor advies, zonder verwijsbrief en zonder afspraak vooraf. Samen brengen we in kaart wat er speelt.

Waarom je risico stijgt na je veertigste

Trombose kan iedereen treffen, maar ouderen lopen een duidelijk hoger risico. Na je veertigste verdubbelt het risico op diepe veneuze trombose ruwweg elke tien jaar. Dat heeft meerdere oorzaken.

De bloedstroom in de benen wordt trager naarmate je minder beweegt en de vaatwand wat aan elasticiteit inlevert. Operaties, een ziekenhuisopname of langdurig bedrust verhogen het risico verder, omdat immobilisatie een van de belangrijkste uitlokkende factoren is voor het vormen van een bloedstolsel.

Andere factoren die het risico verhogen:

• Eerder doorgemaakte trombose
• Gebruik van bepaalde medicijnen (overleg hierover altijd met je huisarts of apotheker)
• Overgewicht en beperkte mobiliteit
• Roken
• Erfelijke aanleg voor stollingsstoornissen

Een periode van weinig bewegen hoeft op zichzelf niet gevaarlijk te zijn. Maar als je bij jezelf weet dat je tot een risicogroep behoort, is extra waakzaamheid verstandig. Let dan al bij één of twee signalen op je voeten en aarzel niet om hulp te zoeken.

Fysiozorg Rijssen helpt mensen uit Rijssen, Holten, Goor, Wierden, Enter, Markelo en de bredere regio Twente al meer dan 20 jaar met klachten aan het bewegingsstelsel. Fysiozorg Rijssen staat op ZorgkaartNederland, het onafhankelijke beoordelingsplatform voor zorgaanbieders. Na een trombosediagnose en medische behandeling helpt het team van fysiotherapeuten, inclusief specialisaties als oedeemtherapie en leefstijlcoaching, je verder op weg naar herstel.

Meer lezen over wat een trombosevoet is en hoe het ontstaat? Bekijk de algemene pagina over de trombosevoet.

Veelgestelde vragen over de symptomen van een trombosevoet

Welke concrete symptomen horen bij een trombosevoet en welke niet?
De vier klassieke symptomen zijn zwelling van één voet of enkel, warmte in de huid ter plaatse, pijn of een zwaar gevoel diep in het been en verkleuring naar rood of blauwachtig. Spierpijn na inspanning, algemene vermoeidheid in de benen of zwelling die in beide benen gelijk optreedt, horen daar gewoonlijk niet bij.

Wanneer is een dikke, warme of pijnlijke voet gevaarlijk en wanneer is het onschuldig?
Een dikke voet die aan het einde van de dag vermindert na omhooghouden, en waarbij beide voeten gelijkmatig opzwellen, is meestal onschuldig. Een voet die snel dikker wordt, aan één kant duidelijk anders is dan de andere, warm aanvoelt en gepaard gaat met pijn diep in het been, vraagt om beoordeling door een arts, bij voorkeur binnen 24 uur.

Wat is het verschil tussen normale zwelling na weinig bewegen en een trombosevoet?
Normale zwelling na weinig bewegen treft beide benen gelijkmatig, vermindert als je gaat lopen of de benen omhoog legt, en gaat niet gepaard met warmte of verkleuring op één plek. Bij een trombosevoet zit de zwelling typisch in één been, is die minder goed te beïnvloeden door bewegen, en gaat die gepaard met ten minste één ander signaal zoals warmte, pijn of verkleuring.

Wanneer bel je 112, wanneer ga je naar de huisarts, en wanneer heeft een fysiotherapeut iets te bieden?
Bel 112 als je naast de voetsymptomen ook kortademig bent, pijn op de borst hebt of dreigt flauw te vallen. Dat zijn mogelijke tekenen van een longembolie. Ga naar de huisarts als je twee of meer van de vier kernsymptomen herkent zonder deze extra klachten. De fysiotherapeut is relevant na de diagnose en medische behandeling, voor herstel van mobiliteit, looppatroon en conditie.

Wat verhoogt mijn risico op trombose op oudere leeftijd?
Na je veertigste verdubbelt het risico op DVT ruwweg elke tien jaar. Immobilisatie, eerder doorgemaakte trombose, overgewicht, roken en bepaalde medicijnen verhogen het risico verder. Mensen die kortgeleden geopereerd zijn of langdurig bedrust hebben gehad, vallen in een hogere risicogroep.

Heb je de signalen herkend en wil je weten wat de volgende stap voor jou is?